Hàng ngày đọc báo, lên mạng xã hội, tôi thấy ra rả những bình luận thể hiện quan điểm nên cho chạy tới 120 km/h trên đường cao tốc, nên xây dựng thêm đường cao tốc, nên khuyến khích người dân mua xe hơi. Những ý kiến đó xuất phát từ nhu cầu thực tế là hoàn toàn phù hợp, nhưng vấn đề ở chỗ, các tài xế liệu đã chuẩn bị đủ kỹ năng và kiến thức để thường xuyên chạy cao tốc.

Đường cao tốc TP HCM - Trung Lương mới thông xe được mấy tháng, nhưng số vụ tai nạn nghiêm trọng lên tới gần 10, trong đó đến từ cả kỹ năng điều khiển xe và chất lượng chiếc xe lưu thông. Vì đâu mà mỗi vụ tai nạn xe đều nát bét, người tử vong, người nhập viện nghiêm trọng?

Chạy cao tốc với mặt đường tốt, khoảng cách rộng nên cảm giác tốc độ bao giờ cũng rất khác. Đạp ga ở tốc độ 100 km/h trên cao tốc chỉ cảm giác như 60 km/h ở đường quốc lộ. Tài xế dễ rơi vào trạng thái chủ quan mà đạp mát ga, "không cảm xúc" vì mọi thứ đều đều, không phải đánh vô-lăng, phanh hay nhấp nhả ga nhiều lần. 

Chính lúc đó, tài xế đã mất tập trung, thế nên xảy ra chuyện xe 7 chỗ húc thẳng đuôi xe tải từ phía sau, hay cũng một xe 7 chỗ khác tự va vàm lan can, lật ngửa. 

Ở nước ngoài thường khuyên phải di chuyển ở tốc độ cao, các tài xế thường được khuyến cao thỉnh thoảng mở cửa sổ lấy gió trời để tỉnh táo, nói chuyện để không bị "đơ" và tập trung làm chủ tốc độ. 

Trên cao tốc, thời gian xử lý cũng khác khi đi trong thành phố, nếu không quyết định đúng, chỉ một tích tắc cũng xảy ra tai nạn. Nhưng phần lớn tài xế lại không nắm vững luật cũng như kỹ năng. Vì thế, mới có vụ tài xế không tuân thủ quy định khi chuyển làn, bất ngờ tạt đầu xe chạy trước khiến hai xe có màn rượt đuổi và ẩu đả như trong phim hành động Hollywood ngay trên đường cao tốc Việt Nam. 

Cuối cùng, nguyên nhân hay gặp không kém là xe không đủ chất lượng. Xe khách mất phanh, xe tải nổ lốp đều trên đường cao tốc Trung Lương. Thực tế đều do tài xế thiếu kiến thức và chủ quan. Khi phải thường xuyên di chuyển trên cao tốc, đồng nghĩa với việc bạn cần liên tục kiểm tra những hệ thống an toàn trên xe, nhưng tài xế Việt thì chưa hình thành thói quen này.

Tiếp cận với những thứ mới mẻ bao giờ cũng có thời kỳ quá độ, buộc người tham gia phải chuẩn bị đủ yêu cầu về chất trong giai đoạn này. Giống như Trung Quốc phát triển kinh tế quá nóng mà bùng nổ các vấn đề về suy thoái đạo đức xã hội. Đường cao tốc ở Việt Nam cũng thế, nếu tài xế không cẩn thận và trang bị kỹ năng đầy đủ hơn, thì tai nạn thường xuyên là điều khó tránh khỏi.

Nguyên Khoa